Muz, esas olarak bir tropik iklim meyvesi olmasına karşın, bazı mikroklimalarda subtropik iklim koşullarında da yetiştirilebilmektedir. Muzun anavatanı, Güney Çin, Hindistan ve Hindistan ile Avustralya arasında kalan adalardıri. Muz yetiştiriciliği, genellikle ekvatorun 30. güney ve 30. kuzey enlem dereceleri arasında yayılmıştır. Bu enlem dereceleri arasındaki ülkelerden Hindistan, Brezilya, Çin, Ekvator, Endonezya ve Filipinler önemli muz üreticisi ülkeler arasında yer almaktadır.
Türkiye’de muz yetiştiriciliği, Akdeniz Bölgesinde, 36. ve 37. enlem dereceleri arasında kalan Mersin-Antalya kıyı şeridinde ve özellikle Toros Dağları tarafından korunmuş olan ve mikro-klima olanaklarının daha uygun bulunduğu Anamur, Bozyazı, Alanya, Gazipaşa, Kaledran, Limonlu, Kocahasanlı ve Erdemli’de
yaygın olarak yapılmaktadır. Bununla birlikte kontrollü yetiştirme koşullarında Çukurova, Hatay, Erdemli ve Antalya’nın değişik ilçelerinde ekonomik olarak yetiştirilmesi olağan gözükmektedir
Dünyanın muz yetiştirilen en kuzey bölgesi olan ülkemizde, gece-gündüz ile yaz-kış arasındaki iklim
değişiklikleri, düşük kış sıcaklıkları, yüksek yaz sıcaklıkları en önemli iklimsel sorunlar olarak karĢımıza çıkmaktadır. Anamur, Bozyazı, Alanya, Gazipaşa ve Kaledran’da muz plantasyonları denize paralel olarak sıralanmış dağların güney yöneylerinde kurulmuş olup, soğuk kuzey rüzgarlarından korunmuşlardır. Ancak, kış ayları soğuk geçen bazı yıllarda bu mikro klimalarda da don zararı görülebilmektedir. 36. ve 37. enlem dereceleri arasında kalan Akdeniz kıyı şeridinde adı geçen yöreler dışında, muz yetiştiriciliğine
uygun iklim koşulları sağlanamadığından, buraların dışında kalan yörelerde açıkta muz yetiştiriciliği yapılamamaktadır.
Diğer taraftan; 36. ve 37. enlem dereceleri arasında kalan Akdeniz ülkelerinde, bizim sahip olduğumuz coğrafi konum (mikro klima) var olmadığından muz yetiştiriciliği yapılamamaktadır. Ekvatordan çok
uzakta olan bu bölge, muz yetiştiriciliği için son sınırdır. Bu nedenle bu bölgede ticari muz üretiminde çeşitli sorunların olması kaçınılmazdır.
Muzun Önemi
- Botanik Tanımı: Muz, tropikal ve subtropikal bölgelerde yetişen, büyük yapraklı bir bitki türü olan Musa’nın meyvesidir. Bu meyve, genellikle sarı renkli, uzun ve eğri bir şekilde büyür.
- Beslenme Değeri: Muz, potasyum, lif, vitaminler (örneğin B6) ve antioksidanlar bakımından zengindir. Günlük diyetlerde sağlıklı bir meyve seçeneği olarak değerlendirilir.
- Ekonomik Önemi: Muz, dünya genelinde en çok ticareti yapılan meyvelerden biridir. Özellikle tropikal bölgelerde büyük ölçekli tarım projeleriyle yetiştirilir ve ihracatı yapılır. Bu nedenle ekonomik açıdan önemli bir tarımsal üründür.
- Kültürel ve Sosyal Yönü: Muz, birçok kültürde önemli bir besin kaynağı ve sembol olarak kabul edilir. Tropikal bölgelerde geleneksel yemeklerde kullanılır ve çeşitli kültürel anlamları vardır.
- Sağlık ve Yararları: Muz, sindirim sağlığına yardımcı olabilecek lif içeriğiyle bilinir. Ayrıca sporcular için enerji sağlayıcı bir meyve olarak da tercih edilir.
Muz, dünya genelinde popülerliği, besin değeri ve ekonomik etkisiyle önemli bir meyve olarak kabul edilir ve pek çok toplumda günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir.
Âlem : Plantae
Bölüm : Magnoliophyta (Kapalı tohumlular)
Sınıf : Liliopsida (Bir çenekliler)
Takım : Zingiberales
Familya : Musaceae (Muzgiller)
Cins : Musa
Muz, sağlığımıza yararlı bir besindir. Yararları şu şekilde özetlenebilir:
Muz potasyum bakımından zengin bir bitkidir. Bu özelliği nedeniyle tansiyonu
belli düzeyde tutar.
Muz ham olarak tüketildiğinde kabızlığa, olgun tüketildiğinde ishale iyi gelir.
Muz yemek kişiye psikolojik yönden iyi gelir ve uykuyu düzenler.
Muz ülser yaralarının tedavisine yardımcı olur.
Muz yüksek kolesterolü düşürür.